ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÇOCUKLAR VE SPOR
SPORA BAŞLIYORUMMMMM
Geçen ayki sayımızda, sporun özel gereksinimli bireyler üzerindeki etkisinden bahsettim. Bu sayımızda ise; özel gereksinimli bir bireyin spora başlama evresini anlatacağım.
Bir birey spora başlamadan önce sağlık kontrolünden muhakkak geçmelidir. Özel gereksinimli bir birey ise tam teşekküllü sağlık muayenesi yaptırmalıdır. Özellikle kardioloji , ortopedi bölümlerinin bireyi görmesi gerekir. Fizik tedavi , trawmatoloji bölümlerininde mümkünse bireyi görmesinde fayda var. Bireyin fiziksel aktivite yapacağı veya performansa dayalı bir spor yapacağı muayene öncesinde, doktoruna kesinlikle söylenmesi gerekir. Hatta bireyin hangi spor branşını yapacağı belli ise o branş da doktorumuzla paylaşılması uygundur. Muayeneyi doktorun bu şekilde değerlendirmesi gerekir. Muayenenin sonunda sağlık raporuna ‘’ Spor yapmasında sakınca yoktur’’ ibaresinin olması uygundur. Çünkü, bireyin spor aktivitesi yapacağı kurum bilinçli ise bu raporları ve bu ibareyi işlerini daha sağlıklı yapma açısından muhakkak soracaktır. Konunun özel gereksinimli bir bireyin spor yapması sebebiyle oldukça mühim bir yeri vardır. Spor öncesi muayene yadsınmamalıdır.
Spor yapmak için gerekli sartlar oluştu. Peki nerede… Özel gereksinimli bireyin bu noktada tanısı çok önemlidir. Davranış problemleri var ise bunlar nelerdir ve ne boyuttadır. Nöbet , kriz gibi acil müdahale gerektiren durumları varmıdır. Var ise ne sıklıkla olmaktadır. Bu sorunların oluşmasına etki eden sebepler biliniyorsa spora başlamadan önce gerekli mercilere söylenmelidir. Bilinmiyor ise en kısa zamanda anlaşılmalı ; bu sorunları tetikleyen tavır , davranış , materyal , ortam , hava sükülasyonu , koku , ışık sistemleri , ses- müzik dalgaları v.s. anlaşılıp önlem alınmalıdır. Özellikle nöbet , kriz durumlarında ilk yardım yapacak ekibin , spor tesisinde bulunması fevkalade elzemdir. Ayrıca spor tesisinin bir sağlık kuruluşuyla anlaşması olmalıdır. Yada spor tesisi – hastane arası aracılık yapan kurumsal ambulans hizmeti veren yapılarla spor tesisinin anlaşması olmalıdır. Düzenli olarak denetlenen , spor bakanlığınca onaylı bir işletme olmalıdır. Spor tesisinin hizmet verdiği spor branşlarında ( havuz , fıtness , kort tenisi v.s ) gerekli federasyonlardan izin alması gerekir. Spor tesisinde çalışıp antrenman yaptıran kişilerin antrenör olmaları gerekmektedir. Sportif materyallerin bakımları periyodik olarak yapılması gerekmektedir. Spor tesisinin hijyeninden sorumlu kişi ve kişiler olmalıdır. Buraya kadar anlatmış olduğum konular sağlıklı ve verimli spor yapmamın temelini oluşturuyor. Bu konulardan bırakın bir kaçını , birinin eksikliği bile gidilecek spor tesisinin ebeveynler açısından sorgulanma sebebidir. Eğer mümkün ise antrenman yapılacak yerin tavanının yüksek , metre karesinin büyük , açık spor alanı , özel durumlarda yalnız kalınabilineceği salon olmalı; kalabalık ise olmamalıdır. Birden fazla spor branşında faaliyet vermelidir. Buraya kadar her husus taman. Peki antrenör !!!
Gidilecek spor tesisi kadar antrenör kalitesinin de önemi oldukça fazladır. Bir oran vermem gerekirse % 51 antrenör derim. Bakalım zihinsel engelli çocuğumuzu emanet ettiğimiz antrenör nasıl olmalı: Kesinlikle B.E.S.Y.O mezunu olmalı. Eğer lise mezunu , kendisini iyi geliştirdiğini düşündüğünüz kişiler var ise bu doğru bir görüş değildir. B.E.S.Y.O. ların antrenörlük bölümü mezunu olmaları tercih edilmelidir. Bazı üniversitelerin antrenörlük bölümlerinde yan dal tarzında iki yıllık ‘’Engellilerde Spor’’ modülleri var. Bu modülü almış antrenörler zihinsel engelli sporunda çok avantajlıdır. İyi bir antrenör olmak için anatomi , kinesiyoloji , antrenman bilgisi , antropometri , hareket gelişimi , beceri öğrenimi , ergojenik yardım , performans testleri ve ölçümler , spor biyomekaniği, liderlik gibi konulara hakim olması gerekir. Zihinsel engelli sporu yaptıran antrenörlerin ise; yukarıdaki konuları bilmesi yetmez. Bu konuları bilip, istinaden spor psikolojisi , pedagoji , empati konularını da bilmesi gerekmektedir. En önemlisi ise zihinsel engelli antrenörünün kararlı , tutarlı , sempatik , pozitif, işini seven , sabırlı, tekrar yazıyorum sabırlı bir rol model olması gerekmektedir.
Engelsiz bir birey için spora başlamaya karar vermek ve devam ettirmek zor bir iş. Özel gereksinimli çocukların bu süreçte karşılaştığı yada karşılaşabileceği zorlukları betimlemenizi rica ediyorum. Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur diyerek; bana ait bir sözle yazımı noktalamak istiyorum: İnsan temelde sosyal ve harekete bağlı bir canlıdır; bu temel atımına ilk kazmayı spor vurmalıdır.
Özel Gereksinimli Çocuklar Fiziksel Aktivite ve Spor Danışmanı
Ant. İsa Özbilir
Kaynak: www.tekerleklisandalyebasketbol.com
www.sonmansethaber.com
Ağustos 2014
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder